Labotek LESS (Labotek Energy Saving System), plastik işleme tesislerinde özellikle higroskopik polimerlerin kurutma süreçlerinde enerji tüketimini azaltmak, proses stabilitesini artırmak ve malzeme kalitesini korumak amacıyla geliştirilmiş akıllı bir enerji tasarruf sistemidir. LESS, merkezi veya bireysel kurutma sistemlerine entegre çalışarak kurutma havasını ve sıcaklık profilini dinamik biçimde kontrol eder ve klasik sabit sıcaklıkla çalışan kurutma sistemlerine kıyasla ciddi enerji kazanımları sağlar.
LESS sistemi, Labotek tarafından geliştirilen merkezi kurutma çözümlerinin temel bileşenlerinden biridir ve özellikle PET, PA, PBT, PC, TPU gibi nem hassasiyeti yüksek mühendislik plastiklerinde yaygın olarak kullanılır.
LESS sisteminin temel çalışma prensibi
Klasik kurutma sistemlerinde kurutma havası, ayarlanan nominal sıcaklıkta sürekli olarak üretilir ve geri dönüş havasının durumu çoğu zaman dikkate alınmaz. LESS sistemi ise kurutma sürecini sadece besleme havasına göre değil, geri dönen havanın sıcaklığına ve proses dengesine göre yönetir.
Çalışma prensibi özetle şu şekildedir:
Kurutma sistemi ilk aşamada ayarlanan nominal sıcaklığa ulaşır. Malzeme içindeki nem azaldıkça geri dönüş havasının sıcaklığı yükselir. LESS, bu noktada geri dönüş havasını referans alarak ısıtıcı gücünü otomatik olarak düşürür. Böylece kurutma işlemi devam ederken gereksiz enerji tüketimi engellenir ve malzeme aşırı kurutulmaz.
Bu dinamik kontrol sayesinde kurutma havası sürekli olarak prosesin gerçek ihtiyacına göre ayarlanır.
Enerji verimliliği ve tasarruf etkisi
LESS sistemi, uygulamaya ve malzeme tipine bağlı olarak kurutma enerjisinde yaklaşık %20 ila %40 arasında tasarruf sağlayabilir. Özellikle merkezi kurutma sistemlerinde, uzun süreli ve çok hatlı üretim yapan tesislerde bu tasarruf oranı daha da belirgin hale gelir.
Enerji tasarrufunun başlıca nedenleri:
Isıtıcıların gereksiz tam güçte çalışmasının önlenmesi
Geri dönüş havasındaki enerjinin etkin kullanılması
Aşırı kurutma nedeniyle oluşan ısı kayıplarının azaltılması
Sistem bileşenlerinin daha dengeli çalışması
Malzeme kalitesine katkısı
LESS yalnızca enerji tasarrufu sağlamakla kalmaz, aynı zamanda kurutulan hammaddenin kalite stabilitesini de artırır. Aşırı kurutma, bazı polimerlerde moleküler yapının zarar görmesine, renk değişimine veya mekanik özelliklerin düşmesine neden olabilir. LESS sistemi, malzemeyi ihtiyaç duyulan seviyede ve dengeli biçimde kurutarak bu riskleri minimize eder.
Bu sayede:
Parça yüzey kalitesi daha stabil olur
Mekanik özelliklerde dalgalanmalar azalır
Nem kaynaklı üretim hataları düşer
Hurda oranı azalır
Teknik ve sistemsel özellikler
LESS sistemi, Labotek'in merkezi ve bireysel kurutucuları ile tam uyumlu olacak şekilde tasarlanmıştır. Sistem, kurutma kontrol ünitesi üzerinden izlenir ve operatör müdahalesi olmadan otomatik çalışır.
Öne çıkan teknik özellikler:
Geri dönüş hava sıcaklığı bazlı kontrol algoritması
Otomatik ısıtıcı güç modülasyonu
Merkezi kurutma sistemleriyle tam entegrasyon
Çoklu malzeme ve çoklu silo senaryolarına uyum
Endüstri 4.0 uyumlu izleme ve kontrol altyapısı
Uygulama alanları
LESS sistemi, özellikle yüksek enerji tüketimine sahip ve nem hassasiyeti yüksek uygulamalarda tercih edilir.
Tipik kullanım alanları:
PET preform ve şişirme üretimi
PA ve PBT bazlı teknik parça enjeksiyonu
Otomotiv ve elektrik-elektronik parçaları
Merkezi kurutma sistemi kullanılan büyük üretim tesisleri
Enerji maliyetlerinin kritik olduğu 24/7 çalışan hatlar
Neden Labotek LESS sistemi tercih edilir
LESS, yalnızca bir enerji tasarruf modülü değil, kurutma prosesini akıllı hale getiren bir kontrol yaklaşımıdır. Uzun vadede enerji maliyetlerini düşürürken, aynı zamanda üretim kalitesini ve proses güvenilirliğini artırır. Merkezi sistem mantığıyla çalışan tesislerde, LESS sistemi hem çevresel sürdürülebilirlik hem de toplam işletme maliyeti açısından önemli bir rekabet avantajı sağlar.
